“Fijn dat we nog steeds een veilige haven voor deze leerlingen kunnen zijn”
Dit jaar bestaat de prof. dr. Gunningschool 75 jaar. De Dunamare-school behoort tot één van de eerste scholen van Nederland die zich richt op leerlingen in het speciaal onderwijs. Wat is er door de jaren heen veranderd? En wat voor functie heeft de school in de regio? Arjan van Waveren en Lotte Hidding vertellen over een rijke geschiedenis: 75 jaar speciaal onderwijs in Haarlem.
Ruim 75 jaar geleden nam de school de naam van arts, psychiater en pedagoog, professor dr. Jan Gunning aan. “Hij was medeoprichter van de onderwijsraad en een groot voorvechter van het onderwijs zoals we dat tot op heden kennen. Daarnaast schreef hij diverse pedagogische werken die vandaag de dag nog steeds worden toegepast”, vertelt Arjan van Waveren, interim-directeur van de prof. dr. Gunningschool, bevlogen. “Gunning vond dat kinderen met een beperking recht hadden op onderwijs, zorg en waardigheid. Elk kind kon zich volgens hem ontwikkelen tot een volwaardig mens, mits het de juiste begeleiding, structuur en aandacht kreeg. Onze aanpak is weliswaar wat veranderd, maar deze visie is gebleven.” De school werd in 1950 nog een ZMOK-school genoemd, dat stond voor ‘Zeer Moeilijk Opvoedbare Kinderen’. “Een stigmatiserende term die we uiteraard niet meer gebruiken”, zegt Arjan resoluut. Het voortgezet speciaal onderwijs (vso) start in 1970 en tot 2019 bestaat de Gunning uit speciaal (basis)onderwijs (so) én voortgezet speciaal onderwijs. Deze twee vielen eerst allebei onder de Dunamare-vlag, maar sinds zes jaar valt het so onder stichting TWijs en heet het IKC Schoterbos, met een locatie ‘Gunning’ en ‘Trapeze’. "Nog steeds hebben we het over de kleine en grote Gunning. De lijntjes blijven kort, dat is heel prettig.”
Kennis en kunde delen
Ondanks dat het speciaal basisonderwijs niet meer onder Dunamare onderwijs valt, delen de scholen nog steeds hun kennis en kunde. Lotte Hidding is directeur van IKC Schoterbos. "De leerlingen op onze scholen hebben een ding gemeen”, vertelt ze. “Het zijn kinderen met specifieke hulpvragen op een of meerdere gebieden. Zoals op het gebied van leren, gedrag en sociaal emotionele ontwikkeling. Als (v)so-scholen hebben we dan ook, samen met vso Daaf Geluk, een grote regionale functie. Leerlingen komen uit Zuid- en Midden-Kennemerland, de omgeving van Hoofddorp én de noordelijke Bollenstreek.” Lotte en Arjan zijn zich bewust van het imago dat het speciaal onderwijs heeft. “Er is veel bewondering voor ons vak, maar óók onwetendheid”, legt Lotte uit. “Er heerst een vertekend beeld. Men denkt toch vaak: het zijn scholen voor boze kinderen, het is onveilig.” Arjan vult aan: “Ouders willen liever niet dat hun kind naar het speciaal onderwijs gaat. Terwijl wij juist ervaren: bij ons voelen kinderen zich thuis, bij ons mogen ze groeien en tot rust komen. Deze leerlingen verdienen onderwijs, het zijn kinderen die als eerste uitvallen in het systeem. En anders zitten ze thuis, zo simpel is het.”
Samenwerken loont
Hoewel de scholen in hun vakgebied ontzettend goed op de kaart staan, is er nog wat werk aan de winkel, vindt Lotte. “Politiek gezien mag er meer aandacht komen voor het speciaal onderwijs, vind je niet?” Arjan knikt instemmend. “Een deel van deze kinderen lijken misschien wat minder ontwikkelkansen te hebben, maar de kansen zijn er wel. Zeker! Ze kunnen ontzettend veel bereiken door ons diplomagericht onderwijs”, zegt hij. “Regelmatig horen wij van oud-leerlingen: ‘Als jullie er niet waren geweest, dan had ik dit nooit kunnen behalen.’ Als ze na hun schoolperiode een bezoekje brengen omdat ze hulp nodig hebben, springen de tranen in mijn ogen. Zo ontroerend.” Lotte: “Wat mooi. Ik werk al een tijdje in het onderwijs en deze doelgroep heb ik echt in mijn hart gesloten. Het zijn de leerlingen die in het reguliere onderwijs niet genoeg ondersteund worden en waar een specifiek pedagogisch klimaat en andere aanpak nodig is. De maatschappelijke problemen, zoals gameverslaving of vapen, liggen bij ons als eerste op tafel.” Arjan streeft daarom voor nog meer samenwerking tussen zijn school en instanties. “Het zou goed zijn als jeugdzorg bij ons in huis een vaste plek en rol krijgt. Dit geldt ook voor de wijkagent. Hoe mooi is het als die elke week langskomt en een rondje school doet?” Arjan en Lotte kijken positief naar het nieuwe jaar. Arjan: “Het is fijn dat wij na 75 jaar nog steeds een veilige haven voor deze leerlingen kunnen zijn.”