Het aantal lesuren in het voortgezet onderwijs is relatief hoog in Nederland. Zo’n 14 procent boven het Europese gemiddelde. Maar meer lesuren zorgen er niet altijd voor dat leerlingen beter presteren. Door het lerarentekort neemt de druk op leraren en scholen steeds verder toe. Het zorgt er mede voor dat leraren te vroeg het onderwijs verlaten, waardoor het lerarentekort nog groter wordt. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van het onderwijs en het werkplezier van docenten. Tegen die achtergrond heeft Dunamare-school het Spaarne College haar onderwijstijd onder de loep genomen. De school heeft gezocht naar een betere balans tussen het aantal praktijkuren en de kwaliteit van de vakken. Met resultaat!  

Meer ruimte 

Maaike Willemse: “Vorig schooljaar zijn we gestart met het anders inrichten van de beroepsgerichte profiel- en keuzevakken in leerjaar 4. We wilden onze praktijklessen graag optimaliseren en merkten dat het gevoel van werkdruk hoog lag; zowel bij de docenten als de leerlingen. Dit kwam ook naar voren uit een enquête voor leerlingen van leerjaar 3. Er was eerst wat weerstand toen we er mee gingen starten. Verandering valt immers niet bij iedereen direct goed. Maar er is nu meer ruimte voor differentiatie, maatwerk én samenwerking.” Extra scholing van de betrokken collega’s is een belangrijk onderdeel geweest van het traject, legt Maaike uit. “Twee middagen werden de betrokken docenten begeleid door externen om met elkaar de onderwijstijd anders in te richten. Dat is heel waardevol geweest. We konden kennis delen en ervaringen uitwisselen. De onderwijstijd in de praktijkvakken is door negen collega’s doorontwikkeld en uiteindelijk zijn we van 12 naar 10 uur praktijkles in de week gegaan.” 

Betere balans 

Het team ervaart veel voordelen. “Praktijkdocenten opereerden eerst meer vanuit hun eigen ‘eiland’ en hadden weinig overleg met andere docenten. We hebben nu een vast moment gecreëerd waarop docenten van de vijf profielen bij elkaar zitten, kennis uitwisselen en met elkaar samenwerken zodat overlap in lessen voorkomen wordt. Door deze samenwerking ervaren docenten minder werkdruk. Bovendien zijn de resultaten van het praktijkexamen fors vooruitgegaan. Het zijn kleine stappen, maar met groot resultaat”, benadrukt Maaike. “Je kunt zeggen, wat bereik je nu eenmaal met twee uren verkorting? Maar we zien en voelen een betere balans, ervaren meer les- en werkplezier. Zo is er meer tijd voor voorbereiding en minder werkdruk. Veel pluspunten dus!” Een kleine kanttekening is dat er minder ruimte is voor verdieping en extra ondersteuning. “We hebben daarom twee uur brede keuzewerktijd op het rooster gezet. Zowel de docenten als de leerlingen hebben dan de optie om mee te doen aan bijvoorbeeld extra activiteiten, een vakwedstrijd of uitje buiten de deur.” Maaike raadt het meer scholen aan. Zo blijven we leren. Van en met elkaar!”