Goed onderwijs valt of staat met een sterk onderwijsteam. En dat creëren we niet alleen op de werkvloer, maar óók door goede samenwerking met de lerarenopleidingen en een duurzaam ontwikkeltraject. Hoe werkt dat precies?

Carry Quint, docent Nederlands, lerarenopleider en coördinator ‘opleiden in de school’ van opleidingsschool H2O: “Sinds enkele jaren werken verschillende partners in Haarlem, Haarlemmermeer en Omstreken nauw met elkaar samen in Opleidingsschool H2O. Dit is een krachtig partnerschap van samen opleiden op mbo- en middelbare scholen in samenwerking met de Amsterdamse lerarenopleidingen. Maar liefst veertien van die scholen vallen onder Dunamare onderwijs. Als je stageloopt op een van deze opleidingslocaties, dan volg je het aanbod voor werkplekleren. Dit is vormgegeven door de schoolopleiders en de persoonlijke werkplekbegeleider op de locatie van Dunamare plus een instituutsopleider van de lerarenopleiding.”

Vandaag staan de lerarenopleiders extra in de spotlights. Waarom?

“We vinden het belangrijk dat hun bijdrage aan goed onderwijs wordt erkend en dat we meer bekendheid geven aan de beroepsgroep van schoolopleiders en werkplekbegeleiders, en de specifieke rol die zij vervullen rondom onderwijskwaliteit. Ik denk dat zij niet altijd gezien worden. Terwijl, ze zijn onmisbaar! Zonder opleiders hebben de leerlingen geen docenten meer. En dat is waar goed onderwijs om draait.”

Onderwijs is altijd in ontwikkeling. Wat is er de afgelopen jaren veranderd?

“We zijn gaan bouwen. Er is nauwer contact met onze partners en instituten; een samenwerking om trots op te zijn. Hierdoor leiden we nu echt sámen op. Daarnaast is er – mede door het lerarentekort - een grotere diversiteit aan type studenten. Met al hun kwaliteiten en uitdagingen verdienen deze studenten een andere aanpak. We richten ons daarom meer op het bieden van maatwerk en proberen daar onze werkplekbegeleiders in te begeleiden en professionaliseren.”

Petra, jij werkt als werkplekbegeleider, docent en schoolopleider op het Ichthus Lyceum. Weten collega’s wat jullie doen?

Petra: “Het Ichthus is een erkende opleidingslocatie dus veel van mijn taken zijn zichtbaar. Wij bieden stageplekken, intervisie en begeleiding voor aankomende docenten en zij-instromers. Als schoolopleider ben ik, samen met Eelco, de verbindende schakel tussen onze school en de lerarenopleidingen. We begeleiden stagiairs, zij-instromers en startende docenten op de werkvloer. We leiden echt samen op en dat is ontzettend leerzaam. Daarnaast bewaak ik als werkplekbegeleider de kwaliteit van het onderwijs door de docent in opleiding te begeleiden in de dagelijkse praktijk en zo het werkplekleren vorm te geven. Als schoolopleider zorg ik ervoor dat de lijntjes met de directie, hr en samenwerkingspartners kort zijn. Het contact is prettig en ik merk dat we steeds makkelijker gevonden worden.”

Hoe ervaren de lerarenopleidingen dit?

"Met kennis en ervaring vanaf de opleidingslocaties kunnen zij hun opleidingen beter laten aansluiten op wat er in de praktijk gevraagd wordt. Het mes snijdt aan twee kanten: de school biedt een ontwikkelplaats voor jong talent richting startbekwaam docent én de huidige docenten leren van de docenten van de toekomst.”

Carry knikt. “Ik ben trots op de goede begeleiding die wij samen met elkaar kunnen bieden. Dit zorgt voor een duurzame ontwikkeling van het onderwijs. De studenten hebben na hun studietijd een startbekwaamheid, maar hebben nog wel het een en ander nodig om die jaren erna verder te kunnen groeien. Deze starters werden in het verleden dikwijls direct voor de leeuwen gegooid en zonder goede begeleiding kom je niet verder.”

Eelco, jij bent docent, afdelingscoördinator 4 en 5 vwo én schoolopleider op het Ichthus. Jaren geleden ben je zelf ook gestart voor de klas. Hoe heb je de begeleiding toen ervaren? 

“Ik kwam hier stagelopen in 2008 en ben supergoed begeleid. Ik kreeg lesbezoeken en wekelijkse gesprekken. Dat was toen echt niet altijd zo. Ik heb het getroffen met de persoonlijke begeleiding die ik kreeg en durf wel te zeggen dat ik daardoor in het onderwijs ben blijven hangen.”

Carry: “Wat een mooi voorbeeld Eelco! En goed om te horen dat je zo fijn begeleid bent. Ik zie dat we daarin enorm gegroeid zijn; het belang van samen opleiden wordt landelijk erkend. Van begin af aan staat Dunamare achter deze droom. Er is een doordacht programma, een goed netwerk en professionele begeleiding zoals online bovenschoolse themabijeenkomsten en extra coaching. Verspreid via de werkplekbegeleiders, de schoolopleiders en ondersteund door de schoolleiding; samengebracht in Opleidingsschool H2O.”

Eelco: “Wij ervaren het als een succesfactor dat de schoolleiding en Dunamare al deze ontwikkelingen omarmt. Dat werkt als een soort olievlek; samen doe je toch meer. Er is best veel contact onderling. Met stagebureaus, instituten, andere Dunamare-collega's... En het opleidersteam treft elkaar geregeld om te sparren. Heel prettig! Het docentschap kan soms solistisch zijn, maar de deur staat nu veel meer open. Dat is leuk en leerzaam voor mij als docent, maar ook voor de leerlingen en hun ouders.”

Petra: “Ja, het is waardevol dat we het met elkaar doen! We werken vaker in duo’s en er is volop kennis en kunde voor handen. Door de samenwerking is er ook meer openheid ontstaan en ik denk dat docenten zich kwetsbaarder op durven te stellen. Ik geef geregeld samen met mijn student les en de leerlingen vinden dat prima. Je hebt nu een paar ogen extra in de klas; dat komt de kwaliteit alleen maar ten goede.”

Carry: “Werkplekbegeleiders hebben denk ik nog te weinig door hoe belangrijk hun rol is. Uit onderzoek weten we dat docenten na tien jaar wat stagneren in hun persoonlijke groei. Je kent het kunstje wel, doet sommige dingen op de automatische piloot. Maar als ze dan een student begeleiden, ontwikkelen ze zelf ook weer. Docenten pakken nieuwe dingen op, zijn bewust bekwaam, horen nieuwe ontwikkelingen. Binnen H2O geven de werkplekbegeleiders en schoolopleiders allemaal zelf les. De dagelijkse dingen in de klas maken ze mee, dat is anders dan informatie uit een boekje of iets horen van een opleider die tien jaar geleden voor de klas stond.”

Het klinkt als een rijke leeromgeving.

Iedereen knikt. Petra: “Natuurlijk is het af en toe best vermoeiend, maar ik doe het met zoveel plezier. Met elkaar faciliteren we vooruitgang; dat houdt je jong en verveelt nooit, toch Eelco? Wij hebben het mooiste beroep van de wereld.”

Carry sluit af. “Nou en of, we werken samen aan groei en doen dit voor onze leerlingen, voor hún toekomst. En misschien zelfs wel in de hoop dat er een leerling denkt: hé dit is een leuk vak, ik word leraar! Dan is de cirkel rond.”